Nội dung chính
Ngành điện miền Bắc đang mở ra một kỷ nguyên mới, nơi công nghệ số, UAV và trí tuệ nhân tạo trở thành trụ cột bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Thách thức và cơ hội trong ngành điện miền Bắc
Miền Bắc là khu vực tiêu thụ điện lớn nhất Việt Nam, với 17 tỉnh thành thuộc Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đã tiêu thụ 106,5 tỷ kWh vào năm 2025, tăng 7,46% so với năm trước. Sự gia tăng nhanh chóng của nhu cầu điện đi kèm áp lực về độ tin cậy, an toàn lao động và giảm thiểu tổn thất.
Chiến lược quốc gia và vai trò của khoa học‑công nghệ
Hai nghị quyết chiến lược của Đảng – Nghị quyết 70‑NQ/TW (bảo đảm an ninh năng lượng tới 2030, tầm nhìn 2045) và Nghị quyết 57‑NQ/TW (đột phá khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số) đã đặt nền tảng cho toàn ngành điện. Yêu cầu cốt lõi: nâng cao năng lực tự chủ, hiệu quả và tính bền vững, coi công nghệ là động lực phát triển.
Ứng dụng UAV trong kiểm tra lưới điện
Theo ông Nguyễn Danh Đức, Trưởng ban Kỹ thuật EVNNPC, việc triển khai UAV đã giảm 45% nhân lực và rút ngắn thời gian kiểm tra 50‑60% trên các tuyến địa hình phức tạp. Dữ liệu hình ảnh, nhiệt và tọa độ thu thập từ UAV cho phép phát hiện sớm các mối nguy, giảm hàng chục nghìn lượt công nhân phải tiếp cận vị trí nguy hiểm mỗi năm.
Trương Trịnh Công, cán bộ kỹ thuật Công ty Điện lực Hưng Yên, chia sẻ: “Trước đây một tuyến đường dây cần cả ngày để kiểm tra, giờ chỉ một chuyến bay UAV đã cung cấp đầy đủ thông tin cần thiết.”
Robot tự hành và AI trong trạm biến áp
EVNNPC đang triển khai mô hình trạm biến áp không người trực, trong đó robot tự hành giám sát 24/7, ghi nhận các thông số kỹ thuật và truyền dữ liệu về trung tâm. Nguyễn Duy Huy, chuyên viên Ban Kỹ thuật, nhấn mạnh robot không thay thế con người mà “hỗ trợ nhân viên tập trung vào các công việc có giá trị cao”.
Trí tuệ nhân tạo được tích hợp vào hệ thống phân tích dữ liệu lớn (big data) thu thập từ UAV, robot và các cảm biến. Nhờ AI, EVNNPC chuyển từ mô hình phản ứng sau sự cố sang dự báo, phòng ngừa, giảm thiểu thời gian ngừng điện và tối ưu chi phí vận hành.
Techshow EVNNPC 2026: Bản đồ sáng kiến thực tiễn
Triển lãm Khoa học Công nghệ‑Techshow EVNNPC 2026 diễn ra 12‑13/1 tại Hải Phòng, trưng bày 22 sản phẩm, giải pháp do cán bộ, kỹ sư EVNNPC phát triển. Các giải pháp tập trung vào kiểm tra đường dây địa hình khó, giám sát trạm biến áp không người trực, nâng cao an toàn lao động và tối ưu hoá công tác điều độ.
Phó Tổng giám đốc Hà Huy Tâm nhấn mạnh: “Techshow không chỉ là tổng kết, mà còn là bước định vị lại tư duy phát triển. Khoa học‑công nghệ đã trở thành nền tảng bắt buộc cho quản trị và vận hành ngành điện.”
Kết luận: Hướng đi bền vững cho an ninh năng lượng
Những thay đổi “âm thầm” – từ một chuyến bay UAV, một robot lặng lẽ trong trạm biến áp, đến các thuật toán AI phân tích dữ liệu liên tục – đang củng cố năng lực bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Năm 2026, khi các nhiệm vụ phát triển mới đang diễn ra, ngành điện miền Bắc đã chứng minh rằng “khoa học‑công nghệ + con người” là công thức thành công cho tăng trưởng nhanh, bền vững và đáp ứng mục tiêu kinh tế‑xã hội của đất nước.
THANH LÊ
