Giải phóng mặt bằng là yếu tố quyết định để các dự án công cộng đạt tiến độ và chất lượng như cam kết.

Bối cảnh và thách thức

Trong khu vực Hà Nội, xã Thiên Lộc đang thực hiện dự án cầu Thượng Cát, yêu cầu giải phóng 17 ha đất và tái định cư cho khoảng 390 hộ dân. Đối mặt với nguồn gốc đất phức tạp, tranh chấp bồi thường và một số hộ chưa hợp tác, địa phương phải đưa ra các biện pháp mạnh mẽ để duy trì tốc độ thi công.

Chiến lược địa phương: Kế hoạch và tổ chức

Ông Nguyễn Khắc Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã Thiên Lộc, cho biết: “Chúng tôi đã xây dựng một danh sách ưu tiên, đưa giải phóng mặt bằng lên hàng đầu, sau đó mới thực hiện các bước tiếp theo theo quy trình pháp lý, công khai và minh bạch.” Để thực hiện, xã đã:

• Thành lập các tổ công tác chuyên trách, mỗi tổ phụ trách một nhóm dự án (tổng cộng 39 dự án cũ và 15 dự án mới).
• Đưa ra lịch trình rõ ràng, đánh giá theo mức độ ưu tiên và theo dõi tiến độ hàng tuần.
• Áp dụng phần mềm quản lý dự án để ghi nhận mọi bước thực hiện, từ kiểm tra địa chất đến ký quyết định bồi thường.

Thúc đẩy đồng thuận cộng đồng

Việc tuyên truyền, vận động và giải thích chính sách đã giúp đa số các hộ dân đồng ý với phương án bồi thường và hỗ trợ tái định cư. Đặc biệt, đội ngũ cán bộ đã tới từng ngõ, gõ từng nhà, lắng nghe nguyện vọng và cung cấp các gói hỗ trợ tài chính, nhà ở và việc làm tạm thời.

Trong trường hợp 16 hộ tại thôn Đại Đồng vẫn giữ lại đất nông nghiệp, xã đã thực hiện quyết định kiểm đếm bắt buộc, đồng thời áp dụng biện pháp cưỡng chế theo quy định pháp luật để ngăn chặn xây dựng trái phép.

Xử lý vi phạm và bảo vệ quyền lợi

Đối với các trường hợp lấn chiếm, xây dựng trái phép trên đất công và đất nông nghiệp, xã Thiên Lộc đã:

1. Khởi kiện hành chính theo quy định, thu hồi đất và áp dụng biên chế phạt.
2. Đảm bảo người dân được bồi thường công bằng, dựa trên giá trị thị trường hiện hành và hỗ trợ tái định cư tối thiểu 30% giá trị đất.
3. Giải ngân đầu tư công dự kiến đạt 100% ngân sách năm, giảm thiểu rủi ro tài chính.

Kết luận và triển vọng 2027

Nhờ việc giải phóng mặt bằng được đẩy mạnh, dự án cầu Thượng Cát – trọng điểm của thành phố – đang tiến gần đến mục tiêu hoàn thành năm 2027. Kinh nghiệm thực tiễn từ xã Thiên Lộc cho thấy: kế hoạch ưu tiên, tổ chức chuyên trách, giao tiếp minh bạch và xử lý vi phạm nghiêm ngặt là ba chìa khóa giúp giải phóng mặt bằng nhanh chóng và duy trì tiến độ dự án.

Đỗ Công