Bộ Nội vụ đang tích cực xây dựng dự thảo nghị định về tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố, cũng như một số chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách tại các địa phương. Thông tin này được Bộ Nội vụ cung cấp trong văn bản hướng dẫn giải quyết một số khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp tại tỉnh Đắk Lắk.

Trước đó, Sở Nội vụ tỉnh Đắk Lắk đã chỉ ra thực tế rằng sau khi sắp xếp đơn vị hành chính của các xã, phường, một số thôn, khu phố không còn đủ số hộ dân theo quy định do có sự điều chỉnh địa giới hành chính. Sở Nội vụ tỉnh đề nghị Bộ Nội vụ hướng dẫn về trình tự, thủ tục xây dựng đề án ghép cụm dân cư vào thôn, tổ dân phố hiện có để phù hợp với tình hình thực tế.

Theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương, thẩm quyền thành lập, tổ chức lại, giải thể, đặt tên, đổi tên thôn thuộc thẩm quyền của Hội đồng nhân dân cấp xã. Tuy nhiên, đến nay Bộ Nội vụ chưa ban hành, sửa đổi, bổ sung các thông tư hướng dẫn về tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố cho phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Về vấn đề này, Bộ Nội vụ đã có Văn bản số 4168 hướng dẫn xác định loại hình tổ chức cộng đồng dân cư tại đơn vị hành chính cấp xã (mới), việc chuyển đổi thôn thành tổ dân phố hoặc tổ dân phố thành thôn và việc đổi tên thôn, tổ dân phố do trùng tên. Điều này nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố tại các địa phương.

Ngoài ra, liên quan đến việc bầu cử trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố, Bộ Nội vụ cho biết hiện nay quy trình bầu cử được thực hiện theo Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở và Nghị định số 59/2023/NĐ-CP của Chính phủ. Các quy định này vẫn còn hiệu lực và phù hợp với mô hình chính quyền hai cấp đang được triển khai tại các địa phương.

Trước đó, Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình đã ký ban hành Quyết định số 1581/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về kế hoạch tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và chuẩn bị đại hội đảng bộ các cấp. Theo kế hoạch này, Bộ Nội vụ được giao chủ trì phối hợp với các bộ, ngành liên quan để xác định lộ trình, hướng dẫn việc sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố theo hướng tinh gọn, tăng cường tính tự quản, phục vụ tốt hơn đời sống cộng đồng dân cư.

Có thể thấy, việc xây dựng và hoàn thiện các quy định về tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố là một phần quan trọng trong quá trình hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Qua đó, giúp nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng cuộc sống cho người dân tại các địa phương.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa chủ trì cuộc họp đánh giá kết quả sắp xếp và sơ kết một tháng vận hành chính quyền địa phương hai cấp. Tại cuộc họp này, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà đã báo cáo về tiến độ giải quyết chế độ, chính sách cho cán bộ, công chức, viên chức và người lao động sau sắp xếp.

Tính đến ngày 25.7.2025, tổng số người đã có quyết định nghỉ việc là trên 85.580 người, trong đó gần 78.400 người đã nghỉ việc, bao gồm cả nghỉ hưu và thôi việc. Tổng số người đang trình cấp có thẩm quyền phê duyệt kinh phí và đã được phê duyệt là trên 75.000 người, trong đó gần 41.800 người đã nhận tiền hỗ trợ.

Đối với người hoạt động không chuyên trách, các địa phương đang tập trung lập danh sách để giải quyết chế độ, chính sách hoặc bố trí công việc phù hợp nếu có nguyện vọng tiếp tục công tác và cơ quan, đơn vị có nhu cầu. Bộ Nội vụ đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng văn bản pháp luật, trong đó có Nghị định về tổ chức hoạt động của thôn, tổ dân phố và một số chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố, dự kiến hoàn thành trong tháng 11.

Các Sở Nội vụ các tỉnh, thành phố đã tích cực tham mưu UBND cấp tỉnh triển khai thực hiện việc sắp xếp tổ chức bộ máy bên trong tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Các địa phương đã chủ động xây dựng quy chế hoạt động, phân công nhiệm vụ, chương trình công tác, phương án điều động cán bộ, công chức cấp xã về các đơn vị còn thiếu của khối chính quyền.

Bộ Nội vụ sẽ tổ chức tập huấn cho cán bộ, công chức các tỉnh, thành để có cái nhìn tổng quan về quản trị địa phương. Đồng thời, Bộ trưởng Bộ Nội vụ cũng cho biết, các địa phương đang tích cực lập danh sách để giải quyết chế độ hoặc bố trí công việc phù hợp cho người hoạt động không chuyên trách sau khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy bên trong của các bộ, ngành và chính quyền địa phương.

Việc sắp xếp tổ chức bộ máy bên trong của các bộ, ngành và chính quyền địa phương nhằm mục đích tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Chính phủ đang nỗ lực để đảm bảo quyền lợi cho cán bộ, công chức, viên chức và người lao động sau sắp xếp.