Quản trị doanh nghiệp nhỏ: Cách xây quy trình mà không làm đội ngũ ngộp thở

Doanh nghiệp nhỏ không thiếu nhiệt huyết, chỉ thiếu những quy trình vừa đủ để mọi người làm việc ăn khớp với nhau. Bài viết này gợi ý cách xây quy trình gọn nhẹ, bắt đầu từ những việc lặp lại nhiều nhất.
Ở nhiều doanh nghiệp nhỏ, mọi việc vận hành nhờ trí nhớ và thói quen của vài người chủ chốt. Cách làm này chạy tốt khi đội chỉ có năm, bảy người, nhưng bắt đầu rối khi công ty lớn lên gấp đôi, khi một nhân sự chủ chốt nghỉ phép dài ngày, hay khi khách hàng hỏi một câu mà không ai biết ai đang phụ trách trả lời. Lúc đó, vấn đề không nằm ở con người mà nằm ở chỗ doanh nghiệp chưa có quy trình đủ rõ để công việc tự chạy mà không phụ thuộc vào một cá nhân nào.
Bắt đầu từ việc lặp lại nhiều nhất, không phải việc quan trọng nhất
Sai lầm phổ biến khi xây quy trình là bắt đầu từ những việc nghe có vẻ quan trọng, như chiến lược hay tầm nhìn, rồi viết thành những tài liệu dài mà không ai đọc. Cách hiệu quả hơn là liệt kê những việc đội ngũ làm đi làm lại mỗi tuần: tiếp nhận đơn hàng, trả lời khách hàng, nhập kho, chốt công nợ, bàn giao ca. Mỗi việc lặp lại đều là một ứng cử viên tốt cho quy trình đầu tiên, vì chỉ cần chuẩn hóa nó, doanh nghiệp đã tiết kiệm được hàng giờ mỗi tuần và giảm hẳn lỗi do mỗi người làm một kiểu.
Một quy trình tốt cho doanh nghiệp nhỏ không cần dài. Nó chỉ cần trả lời được năm câu hỏi: việc này bắt đầu khi nào, ai làm bước nào, làm theo thứ tự ra sao, xong thì bàn giao cho ai, và làm sao biết là đã đạt. Viết ngắn gọn trong một trang, kèm một ví dụ thực tế, rồi để đội ngũ thử chạy trong hai tuần. Những chỗ vướng sẽ lộ ra ngay trong quá trình chạy thử, và đó mới là lúc chỉnh sửa có giá trị. Quy trình viết trên giấy mà chưa từng va chạm với thực tế thì chỉ là tài liệu trang trí.
Giao quyền rõ ràng thay vì kiểm soát từng bước
Nhiều chủ doanh nghiệp nhỏ ngại viết quy trình vì sợ đội ngũ cảm thấy bị gò bó, mất đi sự linh hoạt vốn là lợi thế của công ty nhỏ. Lo ngại này có cơ sở, nhưng giải pháp không phải là bỏ quy trình mà là thiết kế nó theo hướng giao quyền. Quy trình nên quy định rõ kết quả cần đạt và những điểm kiểm soát bắt buộc, còn cách làm cụ thể trong từng bước thì để người phụ trách tự quyết trong phạm vi đã thỏa thuận. Chẳng hạn, nhân viên chăm sóc khách hàng phải phản hồi trong vòng bốn giờ và ghi lại toàn bộ trao đổi, nhưng giọng điệu và cách xử lý tình huống thì họ được chủ động.
Khi quyền hạn rõ ràng, người quản lý cũng nhẹ gánh hơn. Thay vì phải hỏi han từng việc, họ chỉ cần kiểm tra ở những điểm chốt đã định trước. Đội ngũ thì biết mình được tin tưởng, và cũng biết giới hạn của mình ở đâu.
Duy trì quy trình như một thói quen, không phải một dự án
Quy trình chỉ có giá trị khi nó được sống cùng đội ngũ mỗi ngày. Nhiều công ty làm rất rầm rộ trong tháng đầu, in tài liệu đẹp, họp triển khai hoành tráng, rồi sau ba tháng không ai còn nhắc đến. Để tránh điều này, hãy gắn quy trình vào những buổi họp đã có sẵn, chẳng hạn dành mười phút cuối mỗi tuần để cả đội cùng nói về một bước đang vướng. Người trực tiếp làm việc đó sẽ là người đề xuất cách sửa, vì họ hiểu rõ thực tế hơn bất kỳ ai ngồi viết tài liệu.
Doanh nghiệp nhỏ thay đổi nhanh, khách hàng thay đổi, công cụ thay đổi, nên quy trình của tháng trước có thể đã lỗi thời. Một quy trình gọn nhẹ, được cập nhật thường xuyên và được cả đội cùng sở hữu, sẽ giúp doanh nghiệp nhỏ lớn lên mà không đánh mất sự nhanh nhẹn vốn có. Cuối cùng, quản trị tốt không phải là có nhiều quy định nhất, mà là có đủ quy định đúng chỗ để mọi người yên tâm làm việc của mình.



